Salı , Ekim 17 2017
Anasayfa / Ergenlik Dönemi / Ergenlik gecikmesinin nedenleri nelerdir?

Ergenlik gecikmesinin nedenleri nelerdir?

Ergenlik Gecikmesi Nedir?
Ergenlik gelişimi bir­birini izleyen beş aşamada tanımlanmıştır (Tanner evreleri). İlk belirtiler, kızlarda 8-13, erkek çocuklarında 9-14 yaşlan arasın­da ortaya çıkar. Ergenliğin ilk bulgularının kız çocuklarında 13, erkek çocuklarında 14 yaşına kadar gelişmemiş olması ergenlik gecikmesi olarak adlandırılır.

Belirti ve Bulgular:
Ergenlik başlangıcı ve gelişme temposu kişiden kişiye oldukça değişkenlik gösterir. Kız çocuklarında er­genlik bulguları memelerde büyüme, ağrı, pubiste ve koltuk altlarında kıllanma, adet görme ile kendini gösterir. Erkek çocukla­rında ise erbezlerinin büyümesi, pubiste kıllanma, sivilcelenme, yüzde, koltuk altın­da tüylenme ortaya çıkar. Kızlarda 13, er­keklerde 14 yaşına gelindiği halde ergenlik bulguları hiç başlamamış ise bu durum er­genlik gecikmesi olarak adlandırılır. Ergen­liğin tamamlanma süresi de önemlidir. Her iki cinste de ergenlik sürecinin en geç 5 yıl içinde tamamlanması gerekir. Çocuklarda, aşağıdaki belirtiler ergenlik gecikmesini telkin eder:

Ergenlik gecikmesinin nedenleri nelerdir?

Ergenlik gecikmesi daha çok erkek çocuklarda rastlanılan bir durumdur. Genellikle bu çocukların yapılan laboratuar tetkikleri tamamen normaldir, ailede ergenliğe geç girme öyküsü vardır, kiloları düşüktür. Radyolojik inceleme ile saptadığımız kemik yaşları, takvim yaşlarından geridir. Erkeklerde ergenlik gecikmesine nadiren bazı endokrinolojik ve genetik hastalıklar neden olabilir ancak gecikmiş ergenlik nedeni genellikle bulunamaz ve fizyolojik bir olay olarak kabul edilir. Kızlarda ise, gecikmiş ergenlik erkeklerin aksine mutlaka altında patoloji aranması gereken bir durumdur. Detaylı incelenmesi gerekir. Hormonal tetkikleri yapılmalı ve genetik hastalıklar yönünden incelenmelidir. Turner sendromu, kızlarda ergenlik gecikmesine yol açan en önemli genetik hastalıklardan biridir.

Ergenlik gecikmesi, tamamen sağlıklı çocuklarda ergenlik başlamasında gecikme ile birlikte boyun geçici olarak kısa kalmasıdır. Bu duruma erkek çocuklarda sıklıkla rastlanır. Erkeklerde 13.5 yaşına kadar herhangi bir cinsel belirtinin başlamaması yani testislerin büyümemesi; kızlarda ise 14 yaşına kadar memelerin büyümemesi halinde ergenlik gecikmesi söz konusu olur. Bu çocuklar akranlarından kısa olmalarından dolayı rahatsızlık duyarlar ve bu şikayetle hekime başvuruda bulunulur. Daha dikkatli bazı aileler, çocuklarında henüz ergenlik belirtilerinin olmamasından kaygılanarak da başvuruda bulunabilirler.

Ergenlik gecikmesinde saptanan kaygılar şunlardır;

Altta yatan ciddi bir neden olabileceği korkusu,
Ergenliğin hiç başlamayacağı korkusu,
Akranlarına göre boylarının kısa olması ve cinsel gelişmelerinin olmaması nedeniyle oluşan psikolojik sıkıntılar (içe kapanıklılık, okul başarısızlığı gibi)

Ergenlik gecikmesi tedavi edilmeli midir?

Ergenliği geciken çocuklar tedavi edilmezlerse, büyüme yavaş bir ivmeyle devam eder. Bu çocuklarda kemiklerdeki büyüme kıkırdaklarının olgunlaşmasına ve büyüme hormonu ile birlikte boy uzamasına etki eden seks hormonları henüz salgılanmamaktadır. Bu nedenle normal koşullarda yaşanması beklenen hızlı boy uzaması dönemi başlamaz. Bunun sonucu olarak da boy bir süre kısa kalabilir. Ancak sonuçta boy uzaması yavaş da olsa devam ettiği için genellikle normal boya ulaşılır. Bu çocuklarda büyüme hormonu eksikliği yoktur, büyüme hormonu verilmesi erişkin boyu etkilemez. Ancak bazı araştırmalarda, ergenlik gecikmesi olan çocuklarda erişkin boyun beklenenden kısa olduğu ve bu çocuklarda tedavi ile ergenliğin başlatılmasının yararlı olduğunu iddia edilmektedir. Ayrıca akranlarından kısa ve cinsel yönden geri kalmış olan bu çocukların içinde bulundukları psikolojik durum da tedavi başlanmasını gerekli kılmaktadır.

Kızlar için gecikmiş ergenliğin en önemli nedeni Turner sendromudur. Bu çocukların boyları kısa, cinsel gelişmeleri ise geridir. Ayrıca saç çizgisi düşüklüğü, meme başlarının ayrık olması gibi kendine has belirtileri vardır. Bu çocuklar kesinlikle tedavi edilmelidirler.

Kız çocuklarında;
• 13 yaşında meme gelişmesinin henüz başlamamış olması
• Meme gelişmesinin başlamasından 5 yıl sonra hala adet görmemiş olmak
• 16 yaşında henüz adet görememiş olmak

Erkek çocuklarında
• 14 yaşına gelindiğinde hayaların (testislerin) büyümemiş olması
• Hayalarda büyümenin başlamasından 5 yıl geçmesine karşın ergenliğin tamam­lanmamış olması
Ergenlik gecikmesi erkek çocuklarında kız çocuklarından daha sık görülür, sıklıkla ya­pısal gecikmeden kaynaklanır. Çok sefer ai­lede başka bireylerde de boy atma ve er­genlik gelişmesinde gecikme söz konusu­dur. Kız çocuklarında ise ergenlik gecik­mesi sık karşılaşılan bir durum değildir ve daha çok altta yatan kronik hastalığa işa­ret ediyor olabilir. Kronik hastalığı olan çocuklarda bu hastalığa ilişkin bulgular da (örn. Kilo alamama, iştahsızlık, kansızlık, halsizlik, vb) tabloya eşlik edebilir. Ergenlik döneminde normalde her iki cins­te de büyümede hızlanma olur. Bunun ne­deni ergenlikte artan seks hormonlarının etkisiyle büyüme hormonu salınımının art­masıdır. Büyüme hızındaki bu artış kız ço­cuklarında ergenlik evrelerinin erken dö­neminde (evre 2-3), erkek çocuklarında ise geç evrelerde (evre 3-4) gerçekleşir.
Ergen­lik gecikmesi olan çocuklarda bu gelişme­ler olmaz ve yaşıtları boy atarken bu çocuk­ların hem fiziksel gelişmeleri hem de boy­ları yaşıtlarından oldukça geri kalır. Bu du­rum arkadaş gruplarından dışlanmaya, sos­yal izolasyona neden olabilir. Bu çocukla­rın görüntüsü yaşlarına göre daha geri ol­duğundan ebeveyn ve büyüklerin hastalara karşı tutumu da yaşlarına göre daha geri olabilir. Bütün bunlar, ergenliğe geç giren çocuklarda psikolojik sorunlara, kendine güvensizlik duygusuna ve davranış bozuk­luklarının ortaya çıkmasına neden olur.

Gelen aramalar:

  • ergenliğe girmek için ne yapmalıyız
  • ergenliğe girmek için ne yapmalıyım
  • en geç kaç yaşında ergenliğe girer
  • ergenlik gecikmesi

Bunu okudunuz mu?

Ergenlik sivilceleri nasıl geçer?

Sivilceler veya tıbbi adı ile akneler ergenlik döneminde sık rastlanılan sorunlardan biridir. Bu dönemde kız …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir